Engelli vatandaşlara yönelik vergi avantajları

Engelli birey; fi­ziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal ye­tilerinde çeşitli dü­zeyde kayıplarından dolayı topluma diğer bireyler ile birlikte eşit koşullarda tam ve etkin katılımını kısıtlayan tutum ve çevre koşullarından etkilenen bireydir. Sosyal Devlet İlkesi gereği ve Anayasal bir sorumluluk olarak fırsat eşitliğini sağla­mak, toplumsal adaleti ko­rumak ve engelli vatandaş­ların insan onuruna yakışır bir yaşam sürmesini temin edecek politikalar geliştiril­melidir.

Anayasamızın 61. maddesiyle, engelli vatan­daşların yaşam standartla­rının iyileştirilmesi ve top­lum hayatına katılımlarının desteklenmesi güvence al­tına alınmıştır. Bu doğrul­tuda engelli vatandaşların içinde bulunduğu zor koşul­ların giderilmesine katkıda bulunmak, sosyal ve ekono­mik hayata katılımlarını ko­laylaştırmak amacıyla vergi mevzuatında indirim ve teş­vikler uygulanmaktadır. En­gelli vatandaşlara sağlanan vergi avantajlarını ana baş­lıklar halinde ve özet olarak hatırlatmış olalım.

Engellilik indirimi

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesine göre; çalış­ma gücünün asgari %80’ini kaybetmiş bulunanlar birin­ci derece, asgari %60’ını kay­betmiş bulunanlar ikinci de­rece, asgari %40’ını kaybet­miş bulunanlar ise üçüncü derece engelli sayılmaktadır. Engellilik indirimi, çalışma gücü kaybı olanların ücret veya kazançlarına, girecekle­ri derecelere göre belirlenen miktarda indirimin uygulan­masıdır. İşe girmek, engel­li kimlik kartı almak, sosyal yardımlardan faydalanmak gibi değişik amaçlarla alınan ve Merkez Sağlık Kurulunca değerlendirilmemiş engelli sağlık kurulu raporlarına is­tinaden engellilik indirimin­den yararlanılması mümkün değildir.

Gümrüklerde sağlanan vergi muafiyeti

Gümrük Kanununun 167. maddesinde malul ve engel­lilerin kullanımına mahsus eşyanın gümrük vergilerin­den muaf olduğu belirtil­miştir. Muafiyet, gümrük vergisi ve aracın gümrük­lenmiş değerinin belirlenen ÖTV limitini aşmadığı du­rumlarla sınırlı olmak üze­re ÖTV’yi kapsamakta olup, KDV tahsil edilmektedir.

Taşıtlarda sağlanan vergi avantajları

Yurt içinden satına alınan taşıtların, engellilik derece­si %90 veya daha fazla olan malul veya engelliler tarafın­dan 10 yılda bir defaya mah­sus olmak üzere ilk edinimi ÖTV’den istisnadır. Bu is­tisnadan yararlanmak için, taşıtın özel tertibatlı olma­sı ve malul veya engel­linin taşıtı bizzat kul­lanması şartı aranmaz. İthal edilen araçlar için ÖTV istisnasın­dan faydalanılmak is­tenmesi halinde binek otomobilin ÖTV ve KDV dâhil gümrüklen­miş değerinin 2026 yı­lı için 2.873.900 TL'yi aşmaması gerekir.

Motorlu Taşıtlar Vergisi istisnası

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun 4. maddesinde engellilik dereceleri %90 ve daha fazla olan malul ve en­gellilerin adlarına kayıtlı ta­şıtlar ile diğer malul ve en­gellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden istisna olduğu belirtilmiştir.

KDV istisnası

Katma Değer Vergisi Ka­nunun 17. maddesine gö­re, engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamla­rı için özel olarak üretilmiş her türlü araç gereç ve özel bilgisayar programlarının teslimi KDV'den istisnadır.

Emlak Vergisi indirimi

Emlak Vergisi Kanununa göre; Türkiye sınırları için­de brüt 200 m2’yi geçmeyen tek meskene veya tek mes­kende hisseye sahip olan engelliler, indirimli bina vergisi oranı (sıfır) uygula­masından yararlanarak em­lak vergisi ödemezler. Be­lirli zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan yazlık­lar için indirimli vergi ora­nının uygulanması müm­kün değildir.