İhracat hesabı süresinde kapatılmazsa cezası var
İhracat Genelgesi’ne göre; ihracat bedeli dövizlerin fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmesi ve İBKB düzenlenmesi halinde, ihracat hesabı aracı banka nezdinde kapatılır.
Mücbir sebep veya verilen ek sürelere rağmen ihracat bedellerinin zamanında yurda getirilememesi halinde ise 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun uyarınca yasal işlem başlatılmasını teminen ilgili Cumhuriyet savcılıklarına bildirimde bulunulur.
İhracat hesabının kapatılması
TCMB İhracat Genelgesi’nin 23’üncü maddesine göre; özelliği olan ihracat süreleri saklı kalmak kaydıyla, ihracat bedeli dövizlerin (avans dâhil) fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmesi ve İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) düzenlenmesi halinde ihracat hesabı aracı banka nezdinde kapatılır. Peşin ödeme ve başka bir ödeme şeklinin birlikte beyan edildiği durumlarda da peşin bedel dâhil ihracat bedelinin fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmesi halinde hesap kapatılır.
İhracat bedelinin yurda getirme süresi dışında, ancak 5 iş günlük ihbar süresi içinde kabul edilmesi halinde, ihracat hesabı ilgili vergi dairesine ihbar edilmeksizin kapatılır. İhbar sonrasında yapılan ödemelerde ise hesabın kapatılmasına ilişkin talepler doğrudan ilgili vergi dairesine yapılır. Uluslararası yaptırımlar kapsamında bankalarca kabul edilmeyen ihracat bedelleri nedeniyle İBKB düzenlenememesi sonucu açık kalan hesaplar, ihtar süresi içinde ilgili banka yazısının ibrazı üzerine vergi dairelerince kapatılır.
Türk Eximbank ile Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından lisans verilen sigorta şirketlerince ihracat kredi sigortası kapsamına alınan bedellerin süresi içinde tahsil edilememesi halinde; söz konusu bedelin ilgiliye ödendiğinin tevsiki şartıyla, ihracat hesapları bankalarca terkin edilerek veya vergi dairelerince kapatılır. Finansal kiralama (leasing) yoluyla yapılan ihracatta ise; sözleşme süresinin 180 günden uzun olması ve bu sürenin sonunda vadesi gelmemiş borçları da içermesi, ayrıca aylık kira bedelinin toplamının 15.000 ABD doları veya karşılığını aşmaması halinde, kiralanan malın toplam değerine bakılmaksızın ihracat hesabı kapatılır.
Ek süre hakkı var
TCMB İhracat Genelgesi’nin 27’nci maddesine göre; mücbir sebep hallerinin varlığı halinde, bu durum devam ettiği sürece altışar aylık dönemler itibarıyla vergi dairelerince ek süre verilir. Mücbir sebep dışında kalan haklı durumlarda ise; altı aya kadar olan ek süre talepleri firmaların yazılı beyanına istinaden üçer aylık dönemler halinde vergi dairelerince değerlendirilir. Altı ayı aşan süre talepleri ise Bakanlık tarafından incelenir.
Yurt dışından temin edilecek mücbir sebep belgelerinin, dış temsilciliklerimizce veya Lahey Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması gerekir. Resmî kayıtlarla tevsik edilebilen haklı durumlar da vergi dairelerince değerlendirmeye alınabilir. Verilen toplam 24 aylık ek süre sonunda mücbir sebebin devam ettiğinin belgelenmesi halinde, açık ihracat hesabının kapatılmasına ilişkin talepler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sonuçlandırılır.
Cezai yaptırım var
TCMB İhracat Genelgesi’nin 29’uncu maddesine göre; ihracat hesabının ek süreler dâhil süresi içinde kapatılamaması halinde, açık hesap tutarı aracı banka tarafından 5 iş günü içinde ilgili vergi dairesine bildirilir. Vergi dairelerince, ihracat hesabının kapatılması için ilgililere ihbar tarihinden itibaren 10 iş günü içinde 90 gün süreli ihtarname gönderilir. Bu süre içinde ihracat hesabının kapatılması veya mücbir sebep ya da haklı durumun belgelenmesi gerekir.
İlgili genelge kapsamındaki işlemlerden 90 günlük ihtarname süresi ve ek süreler sonunda kapatılmayanlar için Vergi Dairesi Başkanlıkları veya Vergi Dairesi Müdürlüklerince Cumhuriyet Savcılıklarına 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun uyarınca yasal işlem başlatılmasını teminen bildirimde bulunulur ve Bakanlığa ihbara ilişkin bilgi verilir.
Vergi Dairesi Başkanlıklarınca veya Vergi Dairesi Müdürlüklerince Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 1567 Sayılı Kanun uyarınca yasal işlem başlatılmasını teminen ilgili Cumhuriyet Savcılıklarına bildirimde bulunulur. Ayrıca, ihbar yükümlülüğünü süresinde yerine getirmeyen bankalar hakkında da aynı şekilde yasal işlem başlatılır.
İhracat bedelinin %35’i Merkez Bankası'na satılacak
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 29.04.2026 tarihli yazısına istinaden, TCMB İhracat Genelgesi’ne Geçici Madde 4 eklenmiştir. Buna göre; 31/7/2026 tarihine kadar (bu tarih dâhil), İBKB veya Döviz Alım Belgesi (DAB) düzenlenen ihracat bedellerinin en az %35’inin belgeyi düzenleyen bankaya satılması uygulaması devam edecektir.
Söz konusu döviz tutarı, banka tarafından işlem gününde geçerli olan TCMB döviz alış kuru üzerinden aynı gün Merkez Bankasına satılır ve ilgili tutar banka nezdindeki hesaba aktarılır. Karşılığındaki Türk lirası ise ihracatçıya ödenir. Düzenleme ile mevcut uygulamanın süresi uzatılmış olup, ihracat bedellerine ilişkin döviz satış yükümlülüğünün 31 Temmuz 2026 tarihine kadar aynı oranla devam edeceği netleşmiştir.
Döviz dönüşüm desteğinde %3 uygulaması uzatıldı
1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2023/5 sayılı Tebliğ ile, yurt dışı kaynaklı dövizlerin Türk lirasına dönüşümünde uygulanan destek süresi uzatılmıştır. Esas itibarıyla %2 olan döviz dönüşüm desteği, geçici düzenleme kapsamında %3 olarak uygulanmaya devam edecek olup, 2026/8 sayılı Tebliğ ile, geçici maddede yer alan uygulama süresi uzatılmış ve %3 oranında uygulanan döviz dönüşüm desteğinin 31/7/2026 tarihine kadar (bu tarih dahil) uygulanmasına devam edilmesi düzenlenmiştir.