Avrupa’ya “akıllı ürün” ihracatında yeni dönem başlıyor

Bir makine üretiyorsunuz. Bir sensör, kontrol ünitesi, akıllı cihaz, endüstriyel ekipman veya elektronik ürün geliştiriyorsunuz. İçinde yazılım var; internete, başka bir cihaza, fabrika­nın ağına veya buluttaki bir sisteme bağlanıyor.

Ürettiğim makinenin mekanik arızasını yönetebiliyorum; içindeki yazılımın güven­lik açığını da aynı disiplin ve hızla yönetebi­lecek miyim?

Siber güvenlik artık ürettiğiniz akıllı ürü­nün önemli bir parçası.

Avrupa’ya ihracat yapıyorsanız konu giderek pazar erişiminizin de şartlarından biri haline geliyor. Makinenin içindeki yazılım, o makine­nin kalitesi kadar ihracatın kaderini de belir­leyebilir.

AB “Siber Güvenlik ve Yapay Zekâ Eylem Pla­nı” yayımlandı.

Yapay zekâ bir taraftan zafiyetlerin tespitini, tehdit analizini ve saldırılara müdahaleyi hız­landırırken; diğer taraftan saldırganların da za­fiyetleri daha hızlı bulmasına, saldırıları otoma­tikleştirmesine ve daha büyük ölçekte gerçek­leştirmesine imkân sağlıyor.

Yapay zekâ siber saldırının ekonomisini ve hızını da değiştiriyor.

Ürünümde güvenlik açığı var mı? Açığı saldırgandan önce bulup kapatabiliyor mu­yum?

Yapay zekâ zafiyet keşfini hızlandırırken ku­rumların analiz, önceliklendirme, düzeltme, test ve güncelleme kapasitesi aynı hızda ölçek­lenemezse saldırgan lehine yeni bir zaman pen­ceresi oluşuyor.

AB, bu nedenle yalnız zafiyetlerin bulunması­na değil, bunların analiz edilmesi, önceliklendi­rilmesi ve hızla giderilmesine odaklanıyor.

Biz yazılım üretmiyoruz, makine üretiyoruz demek yetmiyor

Cyber Resilience Act – CRA, yani AB Siber Dayanıklılık Yasası yalnız yazılım şirketlerini ilgilendirmekle kalmıyor. Ağa bağlanan makine­ler, IoT cihazları, akıllı ekipmanlar, kontrol üni­teleri, gömülü yazılım içeren elektronik ürün­ler, uzaktan yönetilen cihazlar ve birçok dijital unsurlu ürün CRA kapsamı açısından değerlen­dirilmek durumunda.

Makineniz yazılım, dijital unsurlar vb içeri­yor ve doğrudan ya da dolaylı olarak başka bir cihaz veya ağa bağlanıyorsa, ürününüzün siber güvenliği artık ürün güvenliğinin ve AB pazarı­na erişiminin bir parçası haline geliyor.

Avrupa’ya satışta CE denklemi değişiyor

CRA kapsamındaki ürününüz Avrupa’nın si­ber güvenlik gereklerini karşılamıyor, gerekli uygunluk değerlendirmesini tamamlayamıyor, AB Uygunluk Beyanı’nı düzenleyemiyor ve CE gereklerini yerine getiremiyorsa AB pazarına sunulamayacak.

KOBİ’ler için pazara giriş engeli

Yeni kurallar büyük şirket açısından yöne­tilebilir bir uyum maliyetiyken, bazı KOBİ’ler için pazara giriş engeline dönüşebilir.

Dolayısıyla ürün sınıflandırması, risk analizi, standartlar, test altyapıları, gerektiğinde üçün­cü taraf uygunluk değerlendirmesi, teknik do­kümantasyon, rehberlik ve eğitim mekanizma­ları dahil Türk üreticisinin CRA’ya uyumu­nu kolaylaştıracak bütüncül bir ekosistem oluşturmalıyız.

Güvenli üretim yeni rekabet unsuru

Ürünlerimiz daha akıllı, daha bağlantılı ve da­ha otonom hale geldikçe siber saldırı yüzeyi de büyüyor. Rekabette kaliteli, uygun maliyetli, hızlı ve yerli üretim yanında güvenli üretim daha önemli olacak.

Bu süreci AB mevzuatına uyum yükümlülüğü olarak değil, yüksek katma değerli üretim ve ihracatta güven unsurunu artıracak bir re­kabet fırsatı olarak görmeliyiz.

Aktif olarak istismar edilen zafiyetler ile ürü­nün güvenliğini etkileyen ciddi olaylara ilişkin bildirim yükümlülükleri 11 Eylül 2026’da uygu­lanmaya başlıyor.

Üreticilerin olaydan haberdar olmalarından itibaren ilk uyarı için 24 saat, esas bildirim için 72 saat gibi oldukça kısa süreler öngörülü­yor.

CRA’nın temel ürün ve üretici yükümlülükle­rinin büyük bölümü ise 11 Aralık 2027’den iti­baren uygulanacak.

TOBB Yazılım Meclisi olarak CRA’nın ya­zılım sektörümüze, dijital unsurlar içeren ürün üreten sanayicilerimize, KOBİ’lerimize ve AB’ye ihracat yapan şirketlerimize etkilerini kapsayan bir çalışma yürütüyoruz.

Kapsam, yükümlülükler, uygunluk değer­lendirmesi, test ve teknik dokümantasyon­lar, zafiyet ve olay bildirim süreçleri, test/ uygunluk altyapılarının geliştirilmesi ko­nularında çalışıyoruz.

TOBB’a bağlı Odalarımıza kayıtlı üyelerimi­ze, KOBİ ve sanayicilerimize açık bir bilgilen­dirme semineri düzenleyeceğiz. Ayrıca “AB Cyber Resilience Act (CRA) Uyum Rehberi” hazırlıyoruz.