Brüksel Zirvesi’nin ardından…

Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerinin dev­let ve hükümet başkanları bir kez daha Brüksel’de bir araya geldi. Brüksel’de iki gün süren Zirve’de liderler ikili görüşmelerin dı­şında aslında beş ana başlık konusunda saat­lerce tartıştı.

Brüksel’de liderler, özellikle AB bütçesin­de görüş ayrılıkları, Ukrayna, enerji ve göç politikalarındaki anlaşmazlıklar ile Çin ile olan ilişkilerdeki farklı tutumları öne çıktı.

Geçtiğimiz hafta Brüksel’de bir araya ge­len AB liderleri arasında en büyük ve en uzun tartışma Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) konu­su oldu. Bütçe harcamalarının sınırlandırıl­masını savunan ve AB bütçesine aldıklarından daha fazla katkıda bulunan ülkeler ile Güney ve Doğu Avrupa’daki “Uyum Dostları” grubu, mevcut pozisyonlarında ısrar etti.

Bütçe görüşmelerin sorumluluğu Avrupa Birliği Konseyi Başkanı António Costa’ya ve­rildi. Başkan Costa’nın, Avrupa Parlamento­su’nun (AP) önerilerinden yola çıkarak AB ge­nelinde uygulanacak vergilere ilişkin paketi yeniden düzenlemesi, üye ülkelerin ulusal kat­kılarını mümkün olduğunca düşük tutması ve AB Dönem Başkanı İrlanda’nın kestiği 140 mil­yar euroluk bütçe esnekliği araçlarını geri ge­tirmesi bekleniyor.

Avrupa’nın son yıllarda en büyük sorunu ola­rak kabul edilen “göç ve göçmen” konusu Brük­sel Zirvesi’nin en tartışmaları konularından biri olarak ön plana çıktı. Yaz tatili öncesinde İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Danimarka Baş­bakanı Mette Frederiksen arasında sert bir tar­tışmalara neden olan “göç ve göçmen sorunu” konusunda Brüksel Zirvesi’nde kısmi uzlaş­ma sağlandı. İspanya’nın Kuzey Afrika’da bu­lunan Ceuta’ya 82 bin düzensiz göçmenin akın etmesiyle başlayan “Ceuta krizi” sonrası İtalya ve İspanya’nın karşılıklı olrak koydukları sınır kontrolleri nedeniyle yaşanan anlaşmazlığın sona ermesi için adımlar atıldı.

İtalya Başbakanı Meloni, Danimarka Başba­kanı Frederiksen ve Hollanda Başbakanı Rob Jetten, göç konusunda “yenilikçi çözümleri” değerlendirmek üzere diğer 17 AB liderinin ka­tıldığı gayri resmi bir kahvaltı toplantısına da ev sahipliği yaptı. Brüksel Zirvesi sonuç bildir­gesinde sadece, AB Komisyonu’na çağrı yapıla­rak, “göçün araçsallaştırılması konusunda üye ülkelerle koordinasyon sağlama”sı istendi.

Enerji AB’yi böldü

Brüksel Zirvesi’nde enerji konusu AB lider­leri arasında en uzun tartışmalara neden olan bir başka konu oldu. Polonya, Macaristan, Çek­ya ve Slovakya’dan oluşan Vişegrad Grubu (V4) ile İtalya ve Yunanistan, elektrik fiyatlarında­ki kısa vadeli dalgalanmaları sınırlamak için Avrupa Komisyonu’ndan yeni önlemler talep edilmesi ve önerilen Emisyon Ticaret Siste­mi’nin (ETS) yeniden değerlendirilmesi ama­cıyla zirve sonuç bildirgesinin değiştirilmesini talep etti. AB liderleri, “devam eden enerji kri­zine karşı Avrupa çapında koordineli bir yanıt verilmesi” çağrısında bulundu.

“Makroekonomik dengesizlikler”

AB’nin Çin ile ticaretinde yaklaşık 360 mil­yar euroluk açık bulunması nedeniyle Çin, AB Zirvesi’nin en önemli gündem maddelerinden biri oldu. AB, Brüksel ile Pekin arasında hibrit otomobil ithalatını sınırlamaya yönelik anlaş­maya rağmen, Çin ile ticaretteki dengesizlikler konusunu da tartıştı. Çin’in yerine diplomatik olarak “makroekonomik dengesizlikler” ifade­sini kullanan AB liderleri, AB Komisyonu’ndan Çin rekabetine karşı kimya ve makine sanayi­lerini korumak amacıyla “kota ve gümrük ver­gileri”ni de içeren yeni ticari savunma araçları hazırlamasını istedi.

Ukrayna 70 milyar daha istedi

ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya Dev­let Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı akarya­kıt anlaşmasını kınayan AB liderleri, Ukrayna Volodimir Zelenskiy’ye tam destek vererek, “Ukrayna’da Rus işgalinin sürdüğü sürece yaptırımları yürürlükte tutma” sözü verdi.

Brüksel’de Zelenskiy’nin, Rusya’nın saldırı­larını artırmasına karşı koyabilmek için gele­cek yıl ilave 70 milyar euro mali ve askeri destek talep etmesi Brüksel’in hesaplarını karıştırdı. AB’nin 2026 ve 2027 yılı için Ukrayna’ya ayır­dığı 90 milyar euroya el olarak 70 milyar euro bütçe bulması için AB Komisyonu’nu görev­lendirdi. Ukrayan lideri Zelenskiy’nin AB’nin hem Trump hem Putin ile arasının açılmasına hem de 70 milyar euroluk ek mali ve askeri des­tek talebi, Brüksel’de “Zelenskiy, AB’nin sonu­nu getirecek” yorumlarına neden oldu…