Gençlerden gelecek senaryoları ve çözümleri

2145 yılında İstanbul Limanı’nda tam otonom bir gemi, tanımlanamayan bir biyolojik tehdit nedeniyle karantinaya alınıyor. 2080’de Tokyo’da zamanın akışı bozuluyor. Saatler geri sarıyor, insanlar bir anlığına yok oluyor ve şehir altyapısı donup yeniden çalışmaya başlıyor.

Başka bir tarihte, yeşil gelecek vaadiy­le geliştirilen bir bitki, gezegenin ekolojik dengesini bozuyor. Gelecekte bir başka günde ise dijital kimlik sistemi çöküyor. Hastaneler, bankalar ve okullar milyon­larca insanı tanıyamıyor.

Bu okuduklarınız, bilim kurgu filmle­rinden ya da romanlarından alıntı değil. Gençlerin bilimsel temelli kurguladıkları gelecek senaryoları. Hayal gücü ile küre­sel analizi buluşturuyor ve çözüm öneri­leri de sunuyorlar.

İklim krizi, yapay zeka, biyoteknolo­ji, dijital kimlik ve benzeri konular dün­ya ile birlikte gençlerin de geleceğini et­kileyecek. İşte bu nedenle, Future Prob­lem Solving Türkiye 2026 yarışmasında, gençler gelecek için fikirler üretti. 1974 yılında Dr. E. Paul Torrance tarafından geliştirilen Future Problem Solving prog­ramı, öğrencilerin geleceğe yönelik olası sorunları öngörmesini ve yaratıcı anali­tik çözümler üretmesini hedefliyor.

Misyonu; gençlerin küresel çapta prob­lem çözme, eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini kullanarak olumlu ve ulaşı­labilir bir gelecek kurmalarını sağlamak. 40 ülkede uygulanan programa öğret­menler, öğrenciler, idareciler ve aileler katılabiliyor.

Kategoriler; Küresel Problemler, Top­lumsal Projeler, Yaratıcı Yazarlık ve Hi­kaye Anlatımı. 6 basamaklı problem çöz­me modeli kullanılıyor: 1. Gelecek se­naryosundaki sorunları tespit etmek. 2. Temel problemi belirlemek. 3. Temel problem için çözümler üretmek. 4. Çö­züm önerilerini değerlendirmek için kri­ter geliştirmek 5. Çözüm önerilerini kri­terlere göre puanlamak. 6. Aksiyon Planı geliştirmek.

Zaman kırıldı, sistem çöktü, senaryolar kazandı

“Yaratıcı Yazarlık” kategorisinde öğ­rencilerden 20-30 yıl sonrasını bilimsel temelli bir kurguyla ele almaları istendi. 51 okuldan 450 öğrencinin katıldığı ka­tegoride, FMV Florya Işık İlköğretim öğrencilerinin küresel sorunlara bilim­sel temelle yaklaşan senaryoları öne çık­tı. ABD’de düzenlenecek Future Problem Solving IC 2026 Dünya Finalleri Konfe­ransı’nda Türkiye’yi temsil etme hakkı kazandılar. Derece alan senaryo başlık­larından bazıları şöyle: Bir Ekolojik Dis­topya, Kırık Zaman, Monolithos Pasının Uyanışı, Boşlukta.

Öğrenciler hayal güçlerinin ışığında, günümüzün en önemli küresel sorunları­nı derinlemesine analiz etti. Senaryolar­da kuantum fiziği üzerinden küresel bir “zaman kırılması”, otonom sistemlerde ortaya çıkabilecek biyogüvenlik açıkları, biyoteknolojik bir bitkinin yol açtığı eko­lojik çöküş ve dijital kimlik sisteminin çökmesi gibi başlıklar işlendi.

Türkiye’yi temsil edecek metinler; et­kili anlatım dili, sağlam neden-sonuç iliş­kileri kurması, toplumsal etkileri analiz etmesi ve çözüm perspektifi geliştirmesi kriterlerine göre seçildi.

Kategoride birçok ödül alan okulun ya­rışma hazırlık sürecinde, seçilen 6. ve 7. sınıf öğrencileri her hafta bireysel ve grup çalışmaları yaptı. Akademik maka­leler, bilimsel içerikler ve analiz videoları üzerinden araştırma yaparak gelecek se­naryoları geliştirdiler.

Bugünün gençleri ne yazık ki yarın­larını bizim yarınlarımızı düşündüğü­müzden daha çok düşünmek zorundalar. Çünkü onların karşılaşacağı problemler, bizimkilerden daha karmaşık ve çok kat­manlı.

Bu nedenle, olası gelecek senaryoları üzerine düşünüp yaratıcı ve yenilikçi çö­zümler bulmaları gerekiyor.