En çok taciz ve siber suç mağduriyeti yaşanıyor

Türkiye’de en çok taciz ve siber suç mağduri­yeti yaşanıyor, evler yüksek oranda çelik kapı ile korunuyor. Mağdurların res­mi mercilere bildirim oranı otomobil hırsızlığında en yük­sek düzeye ulaşırken, rüşvet suçlarında ise en düşük dü­zeyde kalıyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından, bireyler ve hane halklarının suç mağ­duriyeti, mağduriyet sonra­sı davranışları ve güvenlik algılarını ölçmek amacıyla ilk defa Türkiye Suç Mağdu­riyeti Araştırması (TSMA) gerçekleştirildi. Araştırma, Türkiye’de suçun görünme­yen boyutunu, vatandaşların güvenlik algısını ve önlem ter­cihlerini bilimsel verilerle or­taya koyuyor. Özellikle dijital suçlar ile tacizin yaygınlığı ve resmi bildirimlerdeki düşük oranlar, politika yapıcılar için önemli ipuçları sunuyor.

En çok “cinsel olmayan taciz” yaşanıyor

Araştırmada yer alan suç türleri için 15 ve üzeri yaştaki nüfusun son bir yıl içinde en az bir kez mağdur olma oranı, bir başka ifade ile yaygınlık hızı, değerlendirildiğinde; cinsel ol­mayan taciz yüzde 4,6 ile ilk sı­rada yer aldı. Bunu yüzde 3,5’le bilişim suçları, yüzde 2,8’le tü­ketici dolandırıcılığı, yüzde 2,4’le motosiklet/moped hır­sızlığı, yüzde 2,3’le banka do­landırıcılığı, yüzde 2 ile cinsel taciz ve tehdit suçları takip et­ti. Saldırı ve yaralanma mağ­duriyeti oranının yüzde 1,7, ev­den hırsızlığın yüzde 1,3, araç parçalarının hırsızlığının yüz­de 1,2, rüşvet oranının da yüzde 1 olarak belirlendi. Yağma yüz­de 0,1; araç hırsızlığı yüzde 0,2 ve araçtan kişisel eşyanın ça­lınması yüzde 0,6 ile en düşük yaygınlık hızına sahip suç tür­leri olarak belirlendi.

Evlerin yüzde 70,7’si çelik kapılı

Suçtan korunmak amacıy­la hane halkının evde aldı­ğı güvenlik önlemleri ince­lendiğinde; en yüksek oranın yüzde 70,7 ile zırhlı/çelik ka­pı seçeneğinde olduğu görül­dü. Hanelerin yüzde 35,5’nde güvenlik kamerası konulduğu ve yüzde 28’inde pencerelere panjur veya korkuluk yapıldığı belirlendi. Güvenlik önlemle­ri içinde en düşük payları yüz­de 4,7 hırsız alarmı, yüzde 4,8 bekçi köpeği ve yüzde 5,5’le bi­ber gazı/elektro şok aldı.

Alınan güvenlik önlemleri­nin kent-kır ayrımında farklı­lık gösterdiği belirlendi. Ateşli silah ve bekçi köpeği önlemle­rinin kırda, pencerelere panjur veya korkuluk önleminin ise orta yoğun kentte diğer yerle­şim yerlerine göre daha yüksek oranda olduğu görüldü. Zırh­lı/çelik kapı, güvenlik kamera­sı, daha yüksek çit veya duvar, özel kapı kilitleri, güvenlik gö­revlisi, biber gazı/elektro şok ve hırsız alarmı önlemlerinin ise yoğun kentte diğer yerle­şim yerlerine göre daha yüksek oranda olduğu saptandı.

Değerde 25 bin TL altı, türde elektronik eşya

Son yaşanan suç mağduri­yeti olayında çalınan eşya ve­ya oluşan maddi kaybın 2025 yılı toplam değeri incelendi­ğinde, tüm suçlar için en yük­sek oranın “24.999 TL ve al­tında” gerçekleştiği görüldü. Evden hırsızlık ve tüketici do­landırıcılığında “100.000 TL ve üzeri" ve diğer suç türlerin­de de “25.000-99.999 TL” ara­sının ikinci sırada yer aldığı belirlendi.

Son yaşanan suç mağdu­riyeti olayında çalınan eşya­nın türü incelendiğinde, ev­den hırsızlık olaylarının yüzde 16,6’sında evden bir şey çalın­mazken; yüzde 15,5’inde elekt­ronik/elektrikli eşya ve yüz­de 14,9’unda mücevher, saat, altın çalındı. Diğer hırsızlık olaylarında ise çalınan eşya yüzde 19,4’ünde cüzdan/çan­ta/bavul ve evrak çantası, yüz­de 15,2’sinde cep telefonu oldu.

En yüksek bildirim oranı otomobil hırsızlığında

Araştırmada yer alan suç türleri için, yaşanan son suç mağduriyeti olayını resmi bir merciye bildirme oranı incelendiğinde; en yüksek bildirme oranına sahip suç yüzde 81,3’le araç hırsızlığı oldu. Bunu yüzde 68,4’le motosiklet/moped hırsızlığı ve yüzde 53,3’le saldırı ve yaralanma izledi. En düşük bildirme oranına sahip suç türlerinin ise yüzde 5,1’le rüşvet, yüzde 11’le cinsel taciz ve yüzde 14,7 ile cinsel olmayan taciz olduğu dikkati çekti.

TSMA neden ve nasıl gerçekleştirildi?

TSMA 2025’te alan uygulaması, 6 Ekim 2025-19 Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye genelinde yürütüldü. Araştırma kapsamında, içinde 15 ve üzeri yaşta birey bulunan 21 bin 500 örnek hane belirlendi.

Örneklem tasarımı, Türkiye toplamı ve TÜİK tarafından güncel ihtiyaçlar doğrultusunda revize edilen kent-kır sınıflaması bazında tahmin üretecek şekilde yapıldı. Veriler, örnek hanelerde yaşayan 15 ve üzeri yaşta 18 bin 378 kişi ile yapılan bilgisayar destekli yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. TSMA’da her haneden tesadüfi olarak seçilen bir kişi ile görüşüldü. Bireylere; güvenlik algıları, seçilmiş suç türlerinden son üç yıl ve son bir yıl içinde mağduriyet yaşayıp yaşamadıkları ve mağduriyet yaşamışsa son mağduriyetin ayrıntılarına ilişkin sorular soruldu.

Araştırmada hane halkını etkileyen suç mağduriyetleri kapsamında araç hırsızlığı, araç parçalarının hırsızlığı, araçtan kişisel eşyanın çalınması, motosiklet/moped hırsızlığı ve evden hırsızlık ele alındı. Kişisel suç mağduriyetleri kapsamında ise yağma, hırsızlık, banka dolandırıcılığı, tüketici dolandırıcılığı, bilişim suçları, saldırı/yaralanma, tehdit, rüşvet, cinsel olmayan taciz ve cinsel taciz yer aldı. Araştırma, seçilmiş suç türlerinde mağduriyetin yaygınlık hızına ilişkin göstergelerin üretilmesi, mağdurların adli mercilere başvuru durumlarının incelenmesi ve güvenlik algısının değerlen-dirilmesine imkân sağlayacak.