İhracat pazarları nasıl kaybedilir? “Zeytin” örneği…
Yüksek maliyetlerin yanısıra, birçok nedeni olan “verimsizlik ve geliştirememe hastalığımız” nedeniyle:
Zor kazandığımız dış pazarları kaybetme tehlikesi yaşıyoruz…
***
Örneğin:
“Üretimde ve kalitede çok iyiyiz” dediğimiz zeytin…
Yılın ilk 4 ayında, Türkiye’nin zeytinyağı ihracatı geçen sezona göre miktarda yüzde 66, değerde yüzde 64 azaldı…
Geçtiğimiz yılın aynı döneminde 158 milyon dolar olan ihracat, bu yıl 58 milyon dolarda kaldı…
***
Prim desteğinin kaldırılması, artan maliyetler ve ihracat yasakları neden olarak gösteriliyor…
***
Diğer sıkıntımız mı?
“Bir tarafı çöl olan Umman’da anlatmışlardı:
Birçok kadın, zeytinyağından ‘yeşil sabun’ üretiyordu…
Ama…
Kuruyan sabunu kesip, kalıplara ayırmak, ayrı bir maharet ve ustalık istiyordu…
Bu nedenle…
Çoğunluk “kendi tüketimi” kadar üretmek zorunda kalıyordu…”
***
“Bir kadın çıktı…
Umman’da ki üniversitelerde bulunan, ‘Yenilik Fabrikası’ ile bağlantı kurdu…
“Sabunu kırmadan, dökmeden, atık vermeden nasıl kesebilirim?” sorusunu, üniversite öğrencisi gençlerle paylaştı…
Öğrenciler, kadınla birlikte, “Yenilik Fabrikası’nda” 2 ay çalıştı…
Ve ortaya, ‘sabun kesme makinesi’ çıktı…”
***
“Bu geliştirme:
Kadınların ‘sabun kesme fabrikaları’ kurmasını ve sabunlara AB’den, ABD’den dahi talep gelmesini sağladı…
Bugün Umman’ın ihracat verisindeki, 13 milyon dolarlık yeşil sabunun yarısında “Hand / Made in Oman” vurgusu var...”
VELHASIL
Bazı iklimlerde bir taşla üç/beş kuş birden vurulabilirken; bazı iklimler, 10 taşla bir kuşun vurulmasını engelleyebiliyor…
***
Umman’daki “yeşil sabun” fabrikalarının, üretim, ihracat, istihdam artışı ve döviz girdisi dışındaki katkısı mı?
Geliştiren, meraklı, çabalayan öğrencilere ayrıcalık/para kazandırmış; bu sayede, diğer öğrencilerin de yeni şeyler geliştirme isteğini/çabasını artırmış…
Yanısıra zeytin, zeytinyağı ve zeytin ezmesi üretimlerini artırması dışında; ambalaj, lojistik, depolama gibi yan sektörlerin gelişimine de katalizör olmuş…
