Lisanssız elektrik üretiminde bilinmesi gerekenler

Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üre­tim Yönetmeliği ile düzenlenen faaliyet türünde elektrik enerjisi üretebilecek, gerçek veya tüzel kişilerin lisans almadan ve şirket kurmadan elektrik üretim faaliyeti yapmaları sağlanmıştır.Bu model ile: 1-)Elektrik piyasa­sında, tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarını tüke­tim noktasına en yakın kendi üretim tesisinden karşılaması (öz tüketim modeli) 2-) Arz güven­liğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim te­sislerinin de ülkemiz ekonomisine kazandırıl­ması 3-) Dağıtık üretim yöntemi ile elektrik şe­bekesinde iletim/dağıtım maliyetleri ile kayıp miktarlarının düşürülmesi amaçlanmıştır.

Önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yü­kümlülüğünden muaf olarak kurulabilecek üre­tim tesisleri Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrası ile düzenlenmiş olup lisanssız üretim faaliyetinin genel esasları aşağıda özet­lenmektedir:

1 Lisanssız üretim tesisi kuracak gerçek veya tüzel kişilerin uhdesinde en az bir elektrik aboneliği (tüketim tesisi) olması gerekir. (Baş­vuru sırasında bir tüketim tesisi mevcut değil­se, üretim tesisi ile ilişkilendirilmesi planlanan tüketim tesisinin, üretim tesisinin işletmeye alındığı tarihe kadar tamamlanması zorunlu­dur.)

2 Üretim tesisi kuracak gerçek veya tüzel ki­şilerin üretim tesisleri ile tüketim tesisle­rinin aynı dağıtım bölgesi içerisinde olması zo­runludur. Ancak, Yönetmeliğin 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında, tüke­tim tesisinin bulunduğu dağıtım lisansı bölgesi dışında da üretim tesisi kurulabilir.

3 Elektrik enerjisi tüketimleri tek bir ortak sayaç ile ölçülebilen bir veya birden fazla gerçek ve/veya tüzel kişiye ait tesislerde tüke­tilen elektrik enerjisi için tüketimlerini birleş­tirerek Yönetmelik kapsamında üretim tesisi ya da tesisleri kurabilir.

4 Lisanssız elektrik üretim faaliyeti gerçek­leştirmek üzere talep edilen mekanik kuru­lu güç, elektriksel kurulu gücün iki katını aşa­maz.

5 Yönetmelik kapsamında lisanssız elektrik üretim faaliyeti gerçekleştiren gerçek veya tüzel kişilerin ihtiyacının üzerinde satışa konu edilebilecek üretim miktarı, ilişkili tüketim te­sisinin toplam elektrik enerjisi tüketimini ge­çemez. Bu miktarın üzerinde sisteme verilen enerji YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak dikkate alınır. Bu hüküm, kurulu gücü 50 kW ve altın­daki mesken abone grubundaki tüketim tesis­leri ile ilişkilendirilen üretim tesisleri için uy­gulanmaz.

Başvuru

1 Lisanssız elektrik üretim tesisinin hidrolik kaynağına dayalı olarak kurulmak istenmesi halinde lisanssız üretim başvurusu üretim tesi­sinin kurulacağı yerin İl Özel İdaresi’ne, İl Özel İdaresi’nin bulunmadığı yerlerde Valilik Yatı­rım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’na,

2 Diğer kaynakların kullanılmak istenmesi halinde ilgisine göre üretim tesisinin kuru­lacağı bölgedeki dağıtım şirketine ya da dağıtım lisansı sahibi OSB’ye,

3 İletim seviyesinden bağlantı talep edilmesi halinde TEİAŞ’a başvuru yapılır.

Destekleme mekanizması

Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkra­sının (c), (f ), (g), (ğ), (h), (ı) ve (i) bentleri ile 11 inci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkrala­rı kapsamında yenilenebilir enerji kaynakları­na dayalı olarak gerçek veya tüzel kişiler tara­fından kurulan ve işletilen üretim tesislerinde aylık mahsuplaşma sonucunda her fatura döne­minde şebekeye verilen ihtiyaç fazlası elektrik enerjisi tabi olunan abone grubuna ait peraken­de tek zamanlı aktif enerji bedelleri üzerinden görevli tedarik şirketi tarafından, on yıl sürey­le satın alınır. Bu süre ilgili üretim şebekeye enerji vermeye başladığı tarihten itibaren he­saplanır. 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kay­naklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunun 6 ncı maddesi­nin ikinci fıkrası kapsamında on yıllık süresini bitiren lisanssız üretim faaliyeti yürütülen te­sisler için;1-) Tesis sahibi tarafından talep edil­mesi 2-) EPDK tarafından ayrıca belirlenecek olan lisans alma bedelinin ödenmesi 3-) Lisans süresi boyunca elektrik piyasasında oluşan sa­atlik piyasa takas fiyatının, 5346 sayılı Kanun kapsamında tesis tipi bazında uygulanan gün­cel YEK Destekleme Mekanizması fiyatından fazla olması halinde aradaki fiyat farkının YEK Destekleme Mekanizmasına katkı bedeli ola­rak ödenmesi koşullarıyla lisanslı üretim fa­aliyetine geçilebilmektedir. Ayrıca, lisanssız üretime devam etmek istenilen üretim tesisle­rinde üretilecek ihtiyaç fazlası elektrik enerji­si için, elektrik piyasasında oluşan piyasa takas fiyatını geçmemek üzere uygulanacak fiyat ve uygulamaya ilişkin usul ve esasların Cumhur­başkanı tarafından belirleneceği hususuna da yer verilmiştir.