NATO zirvesi sıradan bir zirve olmayacak

Ankara, 7-8 Temmuz’da tarihin sayfaları­na geçecek. NATO liderlerini ağırlayacak olan Türkiye, bu kez yalnızca ev sahibi değil; masanın en güçlü oyuncularından biri olarak oturuyor. Bu zirvede, yalnızca kimin ne kadar harcadığı değil, kimin ne ürettiği ve ne kadar hızlı ürettiği de tartışılacak. NATO’nun 2025 yıllık raporu, küresel güvenlik ortamının yal­nızca geçici gerilimlerin değil, kalıcı ve yapı­sal bir rekabetin şekillendirdiği yeni bir döne­me girdiğini ortaya koyuyor.

Ve bu zirve, yeni dünya düzeninde güvenliğin, teknolojinin, sa­vunma sanayinin ve ekonomik gücün nasıl iç içe geçtiğini gösterecek tarihi bir eşik olarak da kabul edilmeli. Bu yeni dönemde güç, yal­nızca topçu namlusunun ucunda değil; fabrika bacasının dumanında, mühendis beyninde ve tedarik zincirinin sağlamlığında gizli.

Ülkemizde gerçekleştirilecek olan NATO zirvesinin bugüne dek yapılan zirvelerden önemli bir farkı olduğunu kabul etmek gere­kiyor. Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu’daki çatışmalar, İran merkezli gerilimler, Karade­niz’de artan riskler, siber tehditler, enerji yol­larındaki aksamalar ve büyük güç rekabeti ar­tık güvenliği sadece askeri bir başlık olmaktan çıkardı. Güvenlik, doğrudan üretimin, ihraca­tın, lojistiğin, enerjinin ve teknolojinin konu­su haline geldi. Soğuk Savaş döneminin klasik kalkansız güvenlik anlayışı tarihe karıştı. Bu gerçeklik, ülkeleri savunma sanayiine bakmak için yeni bir gözlük takmaya zorluyor.

Türkiye, Ankara zirvesi’nin en parlak ismi

Önceki zirvelerin tamamından farklı ola­rak ülkemiz bu kez sadece ev sahibi olarak de­ğil, oyun kurucu bir ülke olarak masada yer alacak. NATO’nun resmi gündeminde, önceki zirvelerde alınan kararların somut sonuçlara dönüştürülmesi, savunma yatırımlarının ar­tırılması, sanayi üretiminin güçlendirilmesi ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi gibi baş­lıklar öne çıkıyor.

Ancak bu başlıkların tama­mı Türkiye’nin doğrudan ilgi alanına giriyor. Çünkü Türkiye hem sahayı bilen hem üretim kabiliyeti olan hem de kriz bölgeleriyle doğru­dan temas kurabilen az sayıdaki NATO ülke­sinden biri konumunda.

Son bir yılda yüzde 47’yi aşan bir artışla sa­vunma ve havacılık ihracatı 10,8 milyar dola­rı geçen Türkiye, 178 ülkeye ürün satıyor; bu ihracatın yarısından fazlası ise bizzat NATO müttefiklerine gidiyor. Savunma ve havacılık sanayii, kilogram başına 65 dolar ihracat de­ğeriyle Türkiye’nin genel ihracat ortalaması­nın yaklaşık 40 katı katma değer üretiyor.

Bu, fabrikadan çıkan her kutunun içinde yalnızca çelik değil; ar-ge, teknoloji ve stratejik vizyon olduğunun somut göstergesi. Türk savunma sanayi artık sadece iç güvenlik ihtiyacını kar­şılayan bir alan değil, aynı zamanda yüksek katma değerli ihracatın, mühendislik kapasi­tesinin, teknoloji üretiminin ve stratejik ba­ğımsızlığın en güçlü sembollerinden biri.

Güçlü ülke olmak, yalnızca güçlü orduya sahip olmak değil

Güçlü ülke; radarını, füzesini, gemisini, İHA’sını, SİHA’sını, elektronik harp sistemi­ni, yazılımını ve haberleşme altyapısını üre­tebilen ülkedir. Daha da önemlisi, bu ürünle­ri ihraç edebilen ve müttefiklerinin güvenlik mimarisine katkı sağlayabilen ülkedir. Ankara Zirvesi bu nedenle Türk savunma sanayi için de önemli bir vitrin niteliğinde. NATO ülkele­rinin savunma harcamalarını artırdığı, tedarik zincirlerini yeniden yapılandırdığı ve Avrupa güvenlik mimarisini güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde Türkiye’nin üretim kabiliyeti çok daha fazla önem kazanacaktır.

Bugün Türkiye’nin önünde büyük bir fırsat vardır. Bu fırsat yalnızca savunma şirketle­ri için değil, metal sanayisinden elektroniğe, yazılımdan lojistiğe, mühendislikten test ve sertifikasyon süreçlerine kadar geniş bir üre­tim ekosistemini kapsamakta. Bu nedenle An­kara’daki NATO Zirvesi’ni sadece dış politika başlığı olarak okumak eksik olur. Bu zirve, aynı zamanda Türkiye’nin sanayi politikası, ihracat stratejisi ve teknoloji vizyonu açısından da de­ğerlendirilmelidir.

Türkiye bu treni kaçırmamalı

Türkiye bu süreci doğru yönetirse, NATO içinde sadece güvenlik sağlayan bir ülke değil; güvenlik teknolojileri üreten, ihraç eden ve it­tifakın geleceğini şekillendiren ülkelerden biri hâline gelebilir.

Zirvede on milyarlarca dolarlık savunma sa­nayi anlaşmalarının açıklanması bekleniyor; bu durum Ankara Zirvesi’ni daha önceki La­hey Zirvesi’nin de ötesine taşıyan bir nitelik kazandırıyor.

Türkiye hem ev sahipliğinin sembolik ağır­lığını hem de üretim kapasitesinin somut gü­cünü tek bir masada birleştiriyor. Ankara Zir­vesi sonrasında NATO’nun asıl tartışması, itti­fakın neyi savunacağından ziyade bunu hangi endüstriyel kapasiteyle ve hangi yük paylaşım modeliyle sürdürebileceği üzerine şekillene­cek. Bu sorunun yanıtı büyük ölçüde Türki­ye’nin elinde. Güvenlik artık dipolomasi ma­sasında değil, üretim atölyesinde kazanılıyor. Türkiye bu gerçeği erken fark eden ve ona göre konum alan ülkeler arasında.