Borsa ucuz mu yoksa pahalı mı?

Hisse senedi yatırımcısının en sık sorduğu soruların başında gelir, ‘Borsa ucuz mu, yoksa pahalı mı?’ sorusu. Bu sorunun ya­nıtını tek bir göstergeyi baz alarak vermek kolay değil. Bu sorunun yanıtı aslında bir başka soru­da gizli: Kime ya da neye göre? Bazı dönemler ya­bancı borsaların performansı dikkate alınır bazı dönemler alternatif yatırım araçlarıyla karşılaş­tırma yapılır. Hisse bazında da bu tür karşılaştır­malar yapılır. Ülke içerisinde faaliyet gösterilen sektördeki ortalamalar, yabancı borsalarda ben­zer sektördeki şirketlerin değerlemeler gibi. Bu tür karşılaştırmalarda fiyat/kazanç oranları, pi­yasa değeri/defter değeri en sık başvurulan gös­tergeler olarak öne çıkıyor.

Enflasyonu katlamış durumda

Yaşanılan konjonktür de bir o kadar fiyatlama­lar için önemli. 2022 yılı aslında buna güzel bir ör­nek. Yüksek enflasyonist ve düşük faiz ortamın­da tasarruf sahipleri alım güçlerini korumak için borsaya yöneldi. Artan fiyatlar nedeniyle şirketle­rin karlılıklarının yükselmesi ve rasyoların düşü­şüyle ‘ucuz’ değerlendirmelerin artması da etkili oldu. Şimdi karşılaştırma yapabileceğimiz göster­gelere göre tek tek yazının başlığına yanıt araya­lım…

Geçen yıl ciddi oranda yükselen BİST 100 Endeksi’nin enflasyon karşısındaki 3 yıllık perfor­mansına bakalım. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) son açıkladığı Mart ayı enflasyon rakamla­rına göre, TÜFE son 1 yılda yüzde 50, 2 yılda yüzde 142, 3 yılda ise yüzde 181 yükseldi. BİST 100 En­deksi ise son 1 yılda yüzde 115, 2 yılda yüzde 246, 3 yılda yüzde 437 değer kazandı. Yani BİST 100 En­deksi son 3 yılda enflasyondaki artışın çok üzerin­de getiri sağlamış.

Hisse bazında farklı tablo

Son 3 yılda borsada yaşanan bu yüksek perfor­mansta enflasyonda yüksek geçişkenlik nedeniyle döviz kurlarında yaşanan sert artışın katkısı büyük. Hatta bir dönem kurlardaki her yukarı hareket en­deksi yukarı taşıyordu. Önümüzdeki günlerde kur­larda yaşanacak olacak bir yükselişte bu yüksek ko­relasyonun sürebilir.

Kısaca yılbaşından bu yana yaşanan yüzde 10’luk geri çekilmeye rağmen bor­sa, son 3 yıllık süreçte enflasyonun çok üzerinde bir performans sergiledi. Bu noktada şunu belirtmek­te yarar var, hisse bazında bakıldığında çok farklı rakamlar ortaya çıkıyor. Kimi hisse hem enflasyon hem endeksi üzerinde getiri sağlarken, kimi hisse­ler ise yatırımcısını hayal kırıklığına uğratmış du­rumda.

Dünyaya göre ucuz ama…

Borsa İstanbul’un diğer ülke borsalarıyla karşı­laştırmasına gelirsek ‘ucuzluktan’ bahsedebiliriz. Türkiye ile aynı kategoride değerlendirilen Maca­ristan, Polonya, Brezilya, Güney Afrika, Meksika, Malezya ve Hindistan borsalarındaki fiyat/kazanç oranları Türkiye’nin çok üzerinde. Türkiye’de 3 ci­varı olan F/K oranı Meksika ve Malezya’da 13, Gü­ney Afrika’da 10, Brezilya’da 7, Macaristan ve Po­lonya’da 5 civarı.

Ancak sağlıklı bir karşılaştırma için tarihin en düşük seviyesine inen yabancı pa­yının yüksek olması gerekir. Yani ‘kapalı devre’ bir borsanın f/k oranının diğer ülkelerin altında olma­sı şu aşamada pek bir şey ifade etmeyebilir. Türk şirketlerin rasyolarına baktığımızda ise hem F/K hem de PD/DD oranları oldukça cazip çok sayıda ‘büyük’ hissenin olduğunu söyleyebiliriz.

Borsada kritik seviyeler nerede?

BİST 100 Endeksi’nin teknik görünümüne ba­karsak haftalık bazdaki grafikte hala 18 Temmuz 2022 haftasında başlayan yükseliş trendinin üze­rindeki hareket sürüyor. Ancak zaman zaman bu trendin destek noktasının altına gelinmesi endeks açısından risk barındırıyor. Bu hafta için bu tren­din destek noktası 4 bin 865 puan seviyesine denk geliyor.

Altına gelinmesi durumunda 4 bin 491 pu­ana kadar bir geri çekilme riski var. Bu nokta son derece önemli ve kritik. Zira olası geri çekilmenin bu noktanın da altına devam etmesi aşağı yönlü ha­reketin derinleşmesine neden olabilir.

Böyle bir senaryoda ise 3 bin 720 – 3 bin 870 destek bölgesi­ne kadar bir geri çekime riski bulunuyor. Endekste bir rahatlamadan bahsedebilmemiz için ise 2 Ocak 2023 tarihinde başlayan düşüş trendinin üzerine çıkılmalı. Bu trendin bu hafta için direnç noktası 5 bin 390 puan seviyesinde. Bu trendin kırıldığının teyidi ise 5 bin 570 puan seviyesi hacimli kırılmalı.