Üniversitede en pahalı hata!

Malum YKS sonuçları açık­landı. Bu heyecanın içinde olan gençlerin, ailelerin içi heye­can dolu. Ama sevgili Aday, yeni bir yolculuğun ilk adımındasın, farkındalığını arttırman gereken bir dünya daha var, hele ki ailen­den uzakta yaşayacaksan.

Üniversiteye Hoş Geldin… Ama Önce Cüzdanınla Tanış.

Üniversiteye başladığın gün, aslında sadece yeni bir okula başlamıyorsun. Hayatında ilk kez birçok kararı tamamen ken­din vermeye başlıyorsun. Hangi derse gireceğin kadar, paranı na­sıl yöneteceğin de bundan sonra­ki hayatını şekillendirecek.

Belki ailenden düzenli harçlık alacaksın, belki burs kazanacak­sın, belki de yarı zamanlı çalışa­caksın. Kaynağı ne olursa olsun, eline geçen para sınırsız değil, olsaydı ne yapardın da bu yazı­nın konusu.

Senden zengin olmanı bekleyen yok. Ama paranın nereye gittiğini bilen biri olman beklenir, hem de ilk bekleyen sen olmalısın.

İlk tavsiyem çok ba­sit: Her harcamanı bir ay boyunca kaydet. Kahve, yemek, dol­muş, abonelikler, on­line alışveriş… Hepsi. Bir ayın sonunda bü­yük ihtimalle “Param buraya mı gitmiş?” di­ye şaşıracaksın. Çün­kü çoğu insan parasını büyük harcamalarla değil, küçük ama sürekli tekrar eden harca­malarla kaybeder.

İkinci konu kredi kartı. Üni­versitede birçok bankadan cazip teklifler alacaksın. Limitinin ne olduğu önemli değil, o paranın senin olduğu anlamına gelmez. Kredi kartı gelecekte kazanaca­ğın parayı bugünden harcamak­tır. Eğer ay sonunda tamamını ödeyemiyorsan, aslında alışveriş yapmıyor; geleceğini borçlandı­rıyorsun.

Bir başka önemli alışkanlık ise bütçe yapmak. Bütçe demek kendini kısıtlamak değildir. Tam tersine, paranı senin yönetmen demektir. Ay başında “Bu ay ula­şım için şu kadar, sosyal hayat için bu kadar, eğitim için bu ka­dar harcayacağım.” diyebilmek, özgürlüğün ta kendisidir.

Ve lütfen tasarrufu erteleme. “Mezun olunca birikim yapa­rım.” deme.

Finansal disiplin tam da bu yaşta başlar.

Birikim, yüksek maaşla değil; alışkanlıkla başlar. Bugün ke­nara koyacağın küçük bir miktar bile sana şu mesajı verir: “Ben geleceğimi düşünüyorum.”

Üniversite sana matematik, hukuk, mühendislik ya da tıp öğ­retecek. Ama büyük ihtimalle sana vergiyi, faizi, yatırımı, büt­çeyi, sigortayı ya da emekliliği anlatmayacak. Oysa mezun ol­duğunda bunların hepsi hayatı­nın bir parçası olacak.

Bu yüzden finansal okuryazar­lığı seçmeli bir ders değil, yaşam becerisi olarak gör ve hiç unutma:

Paranın miktarı karakteri­ni göstermez; ama onu yönetme şeklin alışkanlıklarını ve dola­yısıyla karakterinin ipuçlarını gösterir.

Üniversite boyunca edinece­ğin doğru finansal alışkanlıklar, mezuniyet diploman kadar de­ğerli olabilir. Çünkü iyi bir kari­yer sana gelir kazandırır; finan­sal okuryazarlık ise o geliri ger­çekten bir değere dönüştürür.

Belki bugün cebindeki para çok fazla değil. Ama doğru alış­kanlıkları bugün kazanırsan, ge­lecekte kazandığın paranın sahi­bi sen olursun; yoksa paranın pe­şinden koşan biri değil.

Üniversite’de yapacağın en pa­halı hata, hayata sadece diploma ile hazırlanacağını sanmaktır.