Eğitimin ücrete olumlu etkisi azalıyor!

Ülkemizde 2024 Ocak verilerine göre 209 üniversite var. Bu üniversitelerin 131’i devlet 78’i özel-vakıf üniversitelerin­den oluşuyor. Üniversitelerde öğrenci sa­yısı yaklaşık 7 milyon civarında, Bu öğren­cilerin yaklaşık 3 milyonu uzaktan ve açık öğretim programlarında eğitim görüyor. 4 milyon öğrenci ise örgün eğitim görüyor.

Üniversite eğitimi alan öğrencilerin ai­leleri çocuklarının geleceği için yüklü ma­liyetlere katlanıyor. Öğrenciler ise eğitim sonrası daha yüksek ücretlerle kolay iş bu­lacağını ümit ediyor.

Gelecek endişesi yaratıyor

İş hayatına girmede üniversite eğitimi alanlara göre üniversite eğitimi olmayan­lar daha kolay iş bulabiliyor. Üniversite mezunu öğrencilerin çoğu eğitim gördüğü meslek dışında çalışmak zorunda kalıyor.

İş hayatına giren kişiler ise kazandıkları paralardan memnun değiller.

Ülkemizde milyonlarca çalışan kazandı­ğı para ile zar zor geçimini sağlıyor, tasar­ruf yapamıyor, ileride çalışamayacak du­ruma geldiğinde yani emekli olduğunda, emekli aylığı ile zorunlu ihtiyaçlarını da­hi karşılayamayacak, bu durum ise gelecek endişesi yaratıyor.

Tasarruf yapmak neredeyse imkansız hale geldi. Geçmişe göre gelir ile gider den­gesi bozuldu. Beyaz yaka diye tabir edilen zihinsel gücünü kullanarak çalışanların ücretleri her geçen gün düşüyor. Ortalama asgari ücretin 4 katı olan beyaz yaka üc­retlerinin ortalaması 2021’de asgari ücre­tin 3.2 katına, 2024’de 2.2 katına kadar ge­riledi. Orta sınıf olarak adlandırılan beyaz yakalarda ücretler düştükçe tasarruf aza­lıyor.

Bu durumda ise yıllarca eğitim için har­canan zaman ve maliyetin karşılıksız kal­dığını gösteriyor.

Mavi yaka olarak tabir edilen fizik gü­cüyle çalışanların geliri ise artıyor. 2021’de mavi yaka gelirleri ortalama asgari ücret iken 2024’de ortalama asgari ücretin 1.5 katına denk geliyor.

Beyaz yaka ile mavi yaka ücretleri birbi­rilerine yaklaşıyor, ortalama ücretler dü­şüyor.

Ayrıca şirketlerin karları arttıkça ücret­lerin düşmesi çalışanların haklarını tam olarak alamadığı anlamına geliyor. Üniver­site mezunu mesleksizlerin yani üniversi­te eğitimi almış ancak iş bilgisi olmayanla­rın çokluğu meslek okullarının azlığı da ka­lifiye işçi sorununu doğruyor. Kalifiye işçi azlığı da ayrıca ücretleri aşağıya çekiyor.

Mavi ve beyaz yakada ücret eşitlenecek Ülkemizde eğitim görenlerin yaklaşık %26’sı meslek okullarında okurken, %74’i düz liselerde eğitim görmektedir. Meslek liselerinin azlığı, üniversite sayısının çokluğu ayrıca üniversitede aldığı eğitim ile iş tecrübesi edinememesinin işsizlik, eğitim gördüğü alan dışında çalışma, dü­şük ücretle çalışma gibi sorunları doğuru­yor.

Süreç böyle giderse birkaç yıla mavi ya­ka ve beyaz yakaların ücretleri eşitlenecek. Eğitim ve iş hayatı sonuçlarının iyi değer­lendirerek, yeni mesleklere ve ihtiyaç du­yulan mesleklere göre meslek okullarının sayısını arttırmak, üniversite eğitiminin kalitesini ve mesleki deneyime dayalı (gös­termelik staj dışında) gerçek mesleki de­neyim kazanacakları programları devreye sokmak gerekiyor. Aksi halde üniversite mezunu mesleksiz sayısı daha da artacak. Üç harfli marketlerde dahi bu kişilerin iş bulması zorlaşacak.