Enflasyon ve büyüme ödünleşmesi

Bazı kavramları dilimize çevirirken ola­bildiğince en yakın kelimeyi tercih ediyoruz ya da Türkçe’nin sona ek yapa­rak kelimeyi uzatma özelliğinden yararla­narak yeni sonuçlara varıyoruz.

Trade off ya da ödünleşme aynı anda var olamayacak iki durumdan birini tercih ederken öbü­ründen kısmen ya da tamamen vazgeçme anlamında kullanılıyor. Normal koşullarda büyük bir kaynak girişi ya da teknik anlam­da bir inovasyon yoksa verimlilik artışının sınırlı kalacağı kabul edilir. Yani büyüme varsa artan gelirler talebe dönüşür ve fiyat­ları yukarı taşır.

Kısa vadeli olarak talep ar­tışına ürün gamının aynı hızda artarak kar­şılık vermesi zordur, bu ancak orta ve uzun vadede iş dünyasının ya da üretimin kendi­ni yeni talep koşullarına adapte edecek ya­tırımları yapması ile gerçekleşir. Çıktı açı­ğı olarak tasvir edilen daha fazla yatırım yapmadan üretimi ne kadar artırabiliriz denkleminin ölçümlenmesi son derece zor olmakla beraber ekonominin potansiyelini yansıtması açısından çok değerlidir.

Yakın zamanda deneyimlediğimiz dö­nemde, dışsal şoklar nedeniyle artan pet­rol fiyatları hane halkının tüketim alışkan­larını baskılayarak yukarıda bahsettiğimiz örneğin tersi bir durum yaşamamıza ne­den oldu. Büyümenin muhtemelen yıllık %3 temposuna gerilediği ve enflasyonun da %30 civarında şekillendiği bir yılso­nuna doğru gidiyoruz.

Türk-İş tarafından hafta içinde açıklanan açlık ve yoksulluk sınırı rakamları gelir piramidinin alt kesi­mi için tablonun vahametini ortaya koyu­yor. İTO tarafından dün açıklanan ücretli­ler geçinme endeksi de %2 üzerinde artış­la okula dönüş döneminin fiyat artış hızını yukarı çektiğine işaret etmekte.

Önümüz­deki aylarda ÖTV tarafındaki ayarlamaları ve muhtemelen büyüme hızındaki yavaşla­manın istihdam piyasasına yansımalarını da görmeyi sürdüreceğiz. Vadeli piyasalar­daki görünüm yılın sonuna kadar hatta ön­görülebilir vadede petrol fiyatlarında dü­şüşün beklenmemesi beklentisini yansıt­makta, bu koşullar altında gelecek yıla dair tahminlerde de daha yüksek enflasyon ve daha düşük büyüme görmemiz olası.