Gurbetçi altın yatırımını son 2 yılda 2 kat artırdı
Altın fiyatlarındaki yükseliş son yıllarda herkesin dikkatini çekiyor. Küresel piyasalarda ons fiyatında yaşanan ralli ve içeride dolar kurundaki artışın da etkisiyle 2023 yılı sonunda 1.940 TL olan gram altının fiyatı ocak ayı sonunda 7.780 TL’ye kadar çıktı. Ancak İran Savaşı sonrasında düşüşe geçen altının ons fiyatı, gram altın fiyatlarını da aşağıya çekse de iki buçuk yılda üç kattan fazla bir fiyat artışı söz konusu.
Ancak altın fiyatındaki yükseliş, bankalardaki altın mevduatının TL karşılığını tek başına açıklamıyor. Çünkü yurtdışında yaşayanların Türkiye'deki bankalarda tuttukları altın miktarına baktığımızda, fiyat etkisinden bağımsız, daha önemli bir tabloyla karşılaşıyoruz. 2023 yılının sonunda yurt dışında yerleşiklerin altın mevduatının ağırlık karşılığı 11,05 tondu. 2024 yılı boyunca bu miktar önemli ölçüde değişmedi.
2 yıllık artış 10,4 ton
Asıl hareket ise 2025 yılında başladı. 2025’in ilk çeyreğinde 13,84 tona ulaşan yurtdışı yerleşiklerin altın mevduatı, haziranda 15,59 tona, eylülde 16,94 tona ve yıl sonunda 19,15 tona yükseldi. Yani yalnızca 2025 yılında yurtdışında yaşayanların bankalardaki altın varlığı yaklaşık 6 ton arttı. 2026’nın ilk yarısında da eğilim devam etti. Mart sonunda 20,44 tona çıkan altın mevduatı, haziran sonunda 21,42 tona ulaştı.
Böylece 2023 yılı sonundan 2026 Haziran’a kadar geçen yaklaşık iki buçuk yıllık dönemde yurtdışında yaşayanların Türkiye’deki bankalarda tuttukları altın miktarı 11,05 tondan 21,42 tona yükseldi. Ağırlık bazında artış 10,37 ton. Oransal olarak bakıldığında ise yaklaşık yüzde 94’lük bir büyüme var. Başka bir ifadeyle, yurtdışında yaşayanların bankacılık sistemi içindeki altın birikimi neredeyse ikiye katlandı.
TL bazlı büyüme yüzde 500
TL cinsinden değişim ise çok daha çarpıcı. 2023 sonunda 21,4 milyar TL olan altın mevduatının büyüklüğü, 2026 Haziran itibarıyla 128,7 milyar TL’ye ulaştı. Yaklaşık yüzde 500’lük bir artış söz konusu. Ancak bu rakamın tamamını altın tasarrufundaki artış olarak okumak doğru olmaz. Çünkü aynı dönemde gram altının fiyatı da 1.940 TL'den 6.009 TL'ye yükseldi.
İşte burada ton bazındaki hesap önem kazanıyor. Fiyatı bir kenara bıraktığımızda bile, yurtdışında yaşayanların Türkiye’deki bankalara yaklaşık 10 tonun üzerinde ilave altın taşıdığı görülüyor. Bu eğilimin 2026’nın ikinci çeyreğinde de devam etmesi dikkat çekici. Mart sonunda altın mevduatının TL karşılığı 137,2 milyar TL iken, haziran sonunda 128,7 milyar TL’ye geriledi. İlk bakışta bir çözülme yaşandığı düşünülebilir.
Fiyatlar düşerken aldılar
Oysa ton bazında tam tersi bir durum var. Martta 20,44 ton olan altın miktarı, haziranda 21,42 tona çıktı. Yani yurtdışında yaşayanlar altın fiyatları gerilerken yaklaşık 1 ton daha altın biriktirdi. TL karşılığındaki düşüşün nedeni ise gram altının aynı dönemde 6.711 TL’den 6.009 TL’ye gerilemesi oldu. Bu ayrıntı önemli.
Çünkü TL bazındaki rakamlara bakıldığında gözden kaçabilecek bir eğilim ortaya çıkıyor. Yurtdışında yaşayanların altın talebi fiyat hareketlerinden bağımsız olarak devam ediyor. Altın fiyatı yükselirken mevduat büyüyor. Fiyat gerilediğinde ise miktar artmaya devam ediyor. Bu da altının yalnızca kısa vadeli fiyat kazancı için değil, daha çok bir tasarruf ve servet koruma aracı olarak tercih edildiğini gösteriyor.
