Nar, elma, armut 100 lirayken; tavuk da 100 liraysa…
Toptan olarak, kilogramı 78 lira ortalama ile satılan tavukta “ihracat yasağı”nı tartışıyoruz…
***
2 ay besliyorsun…
Hastalık risklerini alıyorsun…
En büyük maliyeti olan yeme, kg başına 50-60 lira harcıyorsun…
Sonuçta kilosunu 78 lira ortalama ile satıyorsun…
***
Dalında büyüyen elmanın, narın, armutun (ilaçlama, bakım, toplama maliyetleri kg de 9 lira hesaplanıyor) markette 100 lira fiyat ortalaması ile satılmasını bir şekilde kabulleniyoruz…
En büyük protein kaynaklarından (üretimi çaba/emek isteyen) tavuğun, markette 100 lira fiyat ortalaması ile satılmasını yüksek buluyoruz…
Hatta…
Besleme maliyeti olmadığını bildiğimiz hamsinin 250 liraya satılmasını normalden sayıyoruz…
***
Üstüne…
Yıllık enflasyon oranı yüzde 31 iken…
Tavukta yıllık fiyat artışı: yüzde 2.2…
***
Üstüne:
Yurtdışı pazarlar kolay kazanılmıyor…
Büyük çaba gerektiriyor…
Ciddi riskler alınıyor…
Ve devlet destekli “yüzlerce yabancı rakip”, pusuda, tökezlediğin anı bekliyor…
***
Üstüne:
Sektör temsilcileri, ihracat yasağı nedeniyle, mecburen, kapasite düşüreceklerine dikkat çekiyor…
Eksik kapasite ile çalışmak verimsizliğin temelidir…
Verimsizlik ise “yeni/ büyük maliyetler” demektir…
Yani:
Yabancı rakiplerine göre, “yüksek fiyatlı ürünün” nedenidir…
VELHASIL
Türk ekonomisinin en büyük sorunlarından:
Araştırmalar, fizibilite raporları eşliğinde, alınan kredilerle (borçlanarak) “yatırım yapmak”, “yeni kapasiteler” oluşturmak;
Ve bu kapasiteyi tam olarak kullanamamak…
***
Eksik kapasite ile çalışmak verimsizliğin temelidir…
Verimsizlik ise “yeni/ büyük maliyetler” demektir…
Yani:
Yabancı rakiplerine göre, “yüksek fiyatlı ürünün” nedenidir…
***
Tavuk meselesine dönersek:
2.7 milyon ton üretimin, 550 bin tonunu ihraç etmek, “kapasiteyi verimli kullanmak”, “maliyetleri düşürmek” için “çabalamak” anlamına gelir…
İhracatı kısıp, bu nedenle kapasiteyi düşürmek ise önümüzdeki süreçte, “maliyetlerde artış”, “fiyatlarda yükseliş” anlamı taşır…
***
Üretimde verimliliği ve kaliteyi artıracak önlemlere/adımlara odaklanmalı…