Soğan fiyatları da gösteriyor ki: Üretmek önemli, planlama/ verimlilik daha önemli…
Hacettepe Üniversitesi İktisat Bölümü’nde…
Tarım İktisadı dersini 2 kez almak zorunda kaldım…
***
“Örümcek Ağı Teoremi nedir? Örnek vererek anlatınız…”
Prof. Ahmet Şahinöz’ün (vize, final, bütünleme dahil…) her sınavda sorduğu soruydu…
***
Şaşırırdık her sınavda sormasına…
Haklıydık da kendimize göre, başka soru mu yoktu, yüzlerce teorinin olduğu tarım iktisadında!?
***
Sonra; hayatın öğrettikleri, ekonomi gazeteciliği (vb) ve anladım O’nu:
Türkiye’nin en büyük sorununu, genç beyinlere, kazıya kazıya öğretmeye çalışıyordu…
***
Ve…
Sonra anladık:
O sorunun, ortaokuldan başlanarak sorulması gerektiğini, her sınavda…
***
Tasarruf/ücret/istihdam/ üretim politikalarına yönelik araştırmalarıyla 60’lı yıllarda Britanya’nın büyüme modeline katkı sunan Macar İktisatçı Nicholas Kaldor geliştirmiş Örümcek Ağı Teoremi’ni…
***
Arz/talep esnekliklerinin durumuna göre piyasa arz-talep dengesinin bozulacağını ya da istikrara kavuşacağını söylüyor…
Talep esnekliği arz esnekliğinden büyükse, piyasa otomatik olarak denge sağlıyor…
Arz talepten büyükse, piyasa dengesi giderek bozuluyor ve denge için müdahale gerekiyor…
VELHASIL
Basit anlatımla:
“Yatırımlar, o alanda, geçtiğimiz dönem oluşan fiyata/başarıya göre şekillenmemeli…” diyor…
***
Bugün soğan, patates fiyatlarını konuşuyoruz ya…
“Soğan üretimi çok olduğunda fiyatı düşüyor…
Zarar eden çiftçi, ertesi yıl soğan ekmeyince, fiyat yükseliyor…
Fiyat yükselince bütün çiftçiler tekrar soğana dönüp, çok ekince, fiyatlar düşüyor ve bu döngü plansız çiftçileri batırıyor…” diyor…
***
Yani, “Kafe/restoran/un fabrikası (vb) çok kazandırıyor diye kafe/restoran/un fabrikası kuranlar, kendi üzerine “örümcek ağı” örüyor!” diyor…
Sadece kendilerini değil; mevcudu, işini iyi yapanı da zor durumda bıraktığını söylüyor…
Bilime direnenin ağa takıldığını/takılacağını, bilimden uzak olanlar düşünemiyor…
