Sonunda KKM uygulaması bitti
KKM uygulaması ardında büyük bir maliyet bırakarak son buldu. 2021 yılının Aralık ayında başlayan bu uygulama düşük faiz politikasının yol açtığı döviz talebinin önüne geçmek için ortaya konulmuş bir uygulamaydı. O günlerdeki koşullarda başarılı da oldu.
Aslında KKM, 1970’li yıllarda dara düşmüş Türkiye ekonomisinde başka bir ad ile uygulanmış bir uygulamanın (DCM uygulaması) tekrarlanmasından başka bir şey değildi. Rahmet Turgut Özal 1970’lerin sonunda uygulanan DCM uygulamasının resmen bittiği 1989 yılında kendine has üslubu ile gelecek yıllardaki siyasetçilere bu ve benzeri uygulamalardan kaçınılması gerektiği uyarısında bulunmuştur. Ancak 2021 yılına geldiğimizde Turgut Özal’ın bu uyarıları günümüz siyasetçilerinde karşılık bulmadı. Aynı hata siyasi gerekçelerden dolayı tekrar yapıldı. Umarım gelecekte bu uyarılar dikkate alınır.
KKM’nin maliyeti
Mahfi Eğilmez hocamızın tahminine göre KKM uygulamasının bütçeye maliyeti yaklaşık 60 milyar doları geçti.
Bu hesaplanan miktar sadece bütçeye etkileri. Peki ya dolaylı etkileri?
Belki bu uygulama 2021 yılı sonunda bir kur krizinin yaşanmasının önüne geçti. Ama bugün karşı karşıya kaldığımızı birçok makroiktisadi dengesizliklerin de kaynağını oluşturdu. Örneğin KKM uygulamasına kaynaklık eden iktisadi anlayış düşük faiz uygulayarak enflasyonun düşürülebileceği fikrine dayanıyordu. Bu uygulama sonucunda bırakın enflasyonun düşmesini, enflasyon hem yükseldi hem de neredeyse kronik bir hale geldi.
Belki bugün benzer faiz politikasının izlenmesini isteyenler olabilir. Ama bilinmelidir ki bugün şikâyet ettikleri sorunların kaynağı da bizzat bu tarz faiz politikasıdır.
KKM uygulamasının en önemli etkisi ise ekonomide ciddi miktarda servet transferine yol açması ve bu yolla hem servet hem de gelir dağılımını bozmasıdır. Gelir ve servet üzerinden ülkedeki hane halkları arasında kalıcı bir kutuplaşma etkisi yaratmasıdır. Dahası bugün KKM’nin başımıza açtığı enflasyonla mücadele etmek için uygulanan politikaların en önemli unsuru olan yüksek faiz uygulaması nedeniyle biriken servetlerin ülkemizde üretken sermayeye dönüşümü neredeyse imkânsız hale gelmiştir.
