Türk devletleri muhasebe ve Denetim Birliği kuruldu

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve De­netim Standartları Kurumu (KGK) ön­cülüğünde Türk dün­yasında; muhasebe, finansal raporlama, bağımsız denetim ve kamu gözetimi alan­larında iş birliğini güçlendirecek önem­li bir adım atıldı. Bu kapsamda, Türk Devletleri Mu­hasebe ve Denetim Meslek Ku­ruluşları ve Düzenleyici Ku­rumlar Birliği kuruldu.

KGK’nın kuruluşu ve görevleri

KGK, Türk Ticaret Kanunu uya­rınca öngörülen bağımsız denetim alanını düzenlemek üzere 660 sa­yılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile 2 Kasım 2011 tarihin­de kurulmuştur. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilişkili, idari özerkli­ğe sahip bir üst kurul olan KGK’nın temel görevleri arasında; uluslara­rası standartlarla uyumlu Türki­ye Muhasebe Standartları, Türkiye Denetim Standartları ve Kurum­sal Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarını belirlemek, bu stan­dartları uygulayacak denetime tabi şirketleri belirlemek, bağımsız de­netçileri ve bağımsız denetim ku­ruluşlarını yetkilendirmek ve ba­ğımsız denetim faaliyetleri üze­rinde gözetim ve inceleme yapmak bulunmaktadır.

Kurum tarafından oluşturulan kamu gözetimi, kalite güvence, in­celeme ve yaptırım sistemlerinin Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki sistemlerle eşdeğer olduğu, Avrupa Komisyonunun 25 Temmuz 2016 tarihli Uygulama Kararı ile de ka­bul edilmiştir.

Türk Devletleri Teşkilatı

Türk Devletleri Teşkilatının te­meli, 1992 yılında Ankara’da dü­zenlenen Türk Dili Konuşan Ül­keler Zirvesi ile atılmıştır. Süreç, 2009 yılında Azerbaycan’ın Nahçı­van kentinde Türkiye, Azerbay­can, Kazakistan ve Kırgızistan tarafından imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile kurumsal bir yapı­ya kavuşmuş ve Türk Konseyi adını almıştır. 2021 yılında İstanbul’da düzenlenen zirvede ise teşkilatın adı Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirilmiştir.

Teşkilatın temel amacı, Türk devletleri arasında kapsamlı iş bir­liğini teşvik etmektir. Bu kapsam­da serbest dolaşımın geliştirilme­si, finansal yatırım araçlarının çe­şitlendirilmesi, sanayi yapılarının uyumlaştırılması, iş ortamının ge­liştirilmesi, ticaretin artırılması, KOBİ’lerin desteklenmesi ve eko­nomik çeşitliliğin sağlanması gibi birçok alanda çalışmalar yürütül­mektedir.

Macaristan, Türkmenistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriye­ti ve Ekonomik İşbirliği Teşkila­tı da teşkilatta gözlemci statüsün­de bulunmaktadır. Bu ekonomik ve kurumsal iş birliğinin önemli un­surlarından biri de muhasebe, fi­nansal raporlama ve bağımsız de­netim alanlarında ortak bir anlayış ve uygulama geliştirilmesidir.

Türk Devletleri Kurumsal Raporlama ve Gözetim Forumu

Bu kapsamda Türk Devletleri Kurumsal Raporlama ve Gözetim Forumu’nun oluşturulması günde­me gelmiştir. Forumun temel ama­cı; muhasebe, finansal raporlama ve bağımsız denetim alanlarında mevcut farklılıkların ve kısıtların asgari düzeye indirilmesi, sermaye piyasalarında etkinliğin ve enteg­rasyonun artırılması ve düzenle­yici kurumlar arasında iş birliğinin geliştirilmesidir.

Forum aracılığıyla üye ve göz­lemci ülkelerdeki düzenleyici oto­ritelerin, işletmelerin, yatırımcı­ların ve diğer paydaşların ortak çıkarlarının korunması hedeflen­mektedir. Bu çalışmaların, Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi’n­de yer alan ekonomik iş birliği he­deflerine de katkı sağlaması amaç­lanmaktadır.

Bu çerçevede forumun faaliyet alanları arasında;

Bağımsız denetçilerin ve bağım­sız denetim kuruluşlarının yetki­lendirilmesine ilişkin düzenleme­lerde uyum sağlanması,

Muhasebe, finansal raporlama ve sürdürülebilirlik standartları ile ilgili ikincil düzenlemelerde uyu­mun geliştirilmesi,

Bağımsız denetim standartları ve ilgili düzenlemelerde uyum sağ­lanması,

Bağımsız denetim sektörüne yö­nelik gözetim uygulamalarında iş birliğinin geliştirilmesi,

Üye ve gözlemci ülkelerin kamu otoriteleri arasında kapasite geliş­tirme ve mesleki gelişim program­ları oluşturulması,

Bağımsız denetim sektörüne iliş­kin bilgi, belge ve deneyim paylaşı­mının sağlanması yer almaktadır.

Şubat 2026›da Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de, KGK’nın eski Başkanı Dr. Hasan Özçelik baş­kanlığındaki heyet ile Azerbay­can’daki ilgili kurumlar arasında, Türk Devletleri Kurumsal Rapor­lama ve Gözetim Forumu çerçe­vesinde iş birliğinin geliştirilme­sine yönelik toplantılar gerçek­leştirilmiş ve çeşitli konularda anlaşmalar yapılmıştır. Bu çalış­maların diğer Türk devletlerini de kapsayacak şekilde sürdürülmesi öngörülmüştür.

Denetim Birliği kuruldu

Bu çalışmaların ardından, Türk dünyasında muhasebe ve denetim alanında daha kapsamlı ve kalıcı bir iş birliği yapısının oluşturulma­sı yönünde önemli bir adım daha atılmıştır.

Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Meslek Kuruluşları ve Düzenleyici Kurumlar Birliği, 16 Eylül 2026 tarihinde Azerbay­can’ın başkenti Bakü’de imzala­nan kuruluş anlaşmasıyla resmen kurulmuştur. Kuruluş anlaşması; Azerbaycan, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan’ın ilgili meslek ku­ruluşları ve düzenleyici kurumları arasında imzalanmıştır.

Anlaşma; Azerbaycan Denet­çiler Odası Başkanı Vahid Nov­ruzov, Kamu Gözetimi, Muhase­be ve Denetim Standartları Ku­rumu (KGK) II. Başkanı ve Kurul Üyesi Hayrettin Kurt, Kazakis­tan Cumhuriyeti Denetçiler Odası Konseyi Başkanı Sapar Koşkim­bayev ve Özbekistan Denetçiler Odası Konseyi Başkanı Nematul­la Karimov tarafından imza altına alınmıştır.

Yeni Birliğin, Türk devletleri arasında muhasebe, finansal ra­porlama ve bağımsız denetim alan­larındaki iş birliğini daha ileri bir düzeye taşıması hedeflenmektedir.

Bu kapsamda; denetçi yetkilen­dirmesinde karşılıklı tanıma me­kanizmalarının oluşturulması, blok zinciri ve veri analitiği gibi ye­ni teknolojilerin denetim süreç­lerine entegre edilmesi ve meslek mensuplarının küresel rekabet gü­cünü artıracak mesleki eğitimlerin düzenlenmesi öngörülmektedir.

Yeni Birliğin, Türk devletleri ara­sında muhasebe, finansal raporla­ma ve bağımsız denetim alanların­daki iş birliğini daha ileri bir düzeye taşıması hedeflenmektedir. Söz ko­nusu çalışmaların, Türk dünyasın­da bölgesel ticari ve finansal enteg­rasyonun güçlendirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir.

Sonuç olarak

16 Eylül 2026 tarihinde birliğin kurulmasıyla birlikte Türk devlet­leri arasında finansal raporlama ve bağımsız denetim alanındaki ku­rumsal iş birliğinin kalıcı ve çok ta­raflı bir yapıya kavuşturulması yö­nünde önemli bir adım atılmıştır.

Yeni yapı; üye ülkelerin ilgili ku­rum ve kuruluşlarını ortak hedef­ler etrafında bir araya getirerek, uluslararası standartlarla uyumlu, güçlü ve sürdürülebilir bir bölgesel muhasebe ve denetim sisteminin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Özellikle karşılıklı mesleki tanı­ma, ortak standartlara uyum, bilgi ve deneyim paylaşımı ile teknolo­jik dönüşüm alanlarında atılacak adımlar, Türk dünyasında muhase­be ve denetim mesleğinin geleceği açısından önem taşımaktadır.