Varlık fiyatlarında artan volatilite ve portföy dağılımı

Son yıllarda giderek artan belirsizliklerin be­raberinde getirdiği yüksek bir volatilite ya­şanmakta. Piyasalarda varlık fiyatlarındaki trendi öngörmek durumunda olan portföy yö­neticilerinin yaşadıkları zorluklar her zaman­kinden daha fazla. Daha geriye gitmeden sade­ce son 5-6 yıl içinde dahi başta pandemi olmak üzere Ukrayna-Rusya savaşı, İran-İsrail-ABD saldırıları ve içerde yaşanan gelişmeler gibi ön­ceden tahmin etmenin pek mümkün olmadığı çok sayıda konu üst üste birikti.

Yakın bir ge­lecekte de Hürmüz Boğazı, Çin-Tayvan, Pakis­tan-Hindistan, Küba, Grönland vb. çok sayıda farklı sinir ucundan küresel piyasaları etkileye­bilecek kuvvette yeni dalgaların söz konusu ola­bileceğini de düşünmek normal. Bu görünüm­de özellikle emtia fiyatlarında gözlemlediğimiz sert fiyat hareketlerinin portföylerde yaratabi­leceği erozyon korkutucu boyutta.

Belirli bir terminde yatırımdan söz edilemez

Sermaye piyasalarında büyük ölçüde yatırım için ayrılan tutar üzerinden yapılan portföy bü­yüklüğü hesabının aslında kişiler nezdinde top­lam birikimler üstünden bir alt kademesi daha bulunmakta. Toplam harcamalarınızın dışında yapılan tasarruflar üstünden bir dağılım öngö­rülmekte ancak bunun yakın gelecekteki mas­raflardan tamamen arındırılması çok önemli.

Sıklıkla karşılaştığım sorulardan biridir, gele­cek ay ev alacağım, o para ile bir ayda nereye ya­tırım yapayım? Benzer şekilde, arabamı sattım, daha iyi bir araba alabilmek için şu 1-2 ay hangi kaldıraçlı piyasada pozisyon önerirsiniz? Vade olarak belirli bir termine bağlı olduğunuz nok­tada yatırımdan söz edemeyiz, öncelikle belir­li bir performans görülmesi için uzun bir vade gözetilmeli ve yine bir miktar ana para riski göz önüne alınmalıdır. Yine bazı yatırımcılardan gelen param enflasyondan ya da kur artışından daha hızlı çoğalsın ama hiç ana para riskim de olmasın da pek gerçeklikle bağdaşmayan bir is­tektir.

Özellikle son yıllarda mevzuatta yer alan boşluklardan faydalanarak çeşitli sosyal medya ya da mesajlaşma platformlarında oluşturulan gruplar faydasından zor zarara yol açmaktadır. Buralarda ağırlıklı olarak yapılan şey pazarlama faaliyetidir, finansal okuryazarlığın düşük oldu­ğu noktada maalesef bu tarz girişimler prim ya­pabilmektedir.

Benim amacım ne denilmeli

Yatırımcıların öncelikle vermesi gereken ka­rar şudur, benim amacım ne? Zaten belirli bir büyüklükteki tasarrufun fazla risk üstlenme­den alım gücünü korumak mı, yoksa sınırlı bir birikimi yüksek riskler alarak büyük bir hızla artırmaya çalışmak mı?

Katıldığım yayınlar­da çok kısa sürede gelen ideal portföy dağılımı nasıl olmalı gibi sorulara yanıt verirken de ay­nı zorlukla karşılaşıyorum ister istemez, zira hayatının başında önünde uzun yıllar olan bi­rine önerilecek portföy dağılımı ile emekliliği­ne 5-10 yıl kalmış artık belirli bir eşiği aşmış ki­şilere aynı dağılım önerilmez takdir edersiniz. Her konuda olduğu gibi sermaye piyasaları da ayırdığınız zaman ve verdiğiniz emek doğrultu­sunda size bir dönüş sağlar.

Esas işi bu olmayan, zamanı limitli ve çok sayıda piyasa alternatifi arasında kafası karışmış yatırımcılara önerim her zaman aynıdır. Düzenleyici kuruluş tarafın­dan lisans belgesine sahip aracı kurum ve port­föy yönetim şirketlerin gelin, burada yatırım danışmanları ile görüşün ve birikimlerinize bu şekilde yön verin.